Post Traumatische Groei als herstel voor je burn out

3 stappen om krachtiger uit een burn-out te komen.

‘Hoe kom ik ooit weer uit die burn out?!’, zul je vaak denken als je er nog middenin zit. Je ondergaat al zware trajecten bij een psycholoog en/of coach en toch ben je nog steeds prikkelbaar en gauw moe. Of je hebt mogelijk een terugval bij re-integratie.  Je hebt al veel geanalyseerd, begrijpt je eigen valkuilen al beter, bewaakt je eigen grenzen, maar het gewenste resultaat blijft uit. Je blijft prikkelbaar, vermoeider en minder belastbaar. Blijft last houden van een mist in je hoofd, hoofdpijn of harde geluiden en labiliteit.

Mogelijk ben je nog steeds heel hard bezig om ‘beter’ te worden en daar zal het dan eindigen. Meer kun je niet leveren. Je hebt een plan van aanpak meegekregen in je re-integratie om een terugval te voorkomen en toch val je terug. Soms tot meerdere malen. En de angst voor de terugval is pijnlijk en verlammend.

Zelf liep ik hier enorm tegenaan tijdens mijn burn-out. Ik had mijzelf al min of meer neergelegd bij het feit dat ik altijd minder belastbaar zou blijven en blijvend mijn grenzen streng moest bewaken. Dat ik niet meer in staat was om de uren die ik voorheen werkte nog te kunnen gaan maken. Door de methode van Post Traumatische Groei beseft ik me dat het niet nodig was om je hierbij neer te leggen.

In dit artikel neem ik je mee wat Post Traumatische Groei (PTG) is en hoe je het kunt inzetten om niet alleen daadkrachtiger maar ook sterker uit je burn out te komen.

Herkenbaar?…

  • Ervaar jij ook dat je altijd op je grenzen moet blijven letten door je burn-out?
  • Dat je je grenzen continu stevig moet blijven bewaken? Ervaar je dit zelf of komt dit vanuit je omgeving?
  • Heb je blijvende fysieke klachten?
  • Leg jij je erbij neer dat je door deze burn-out nooit meer op hetzelfde niveau kunt functioneren?
  • Word je nog steeds dagelijks op de proef gesteld om een Don Quichot strijd tegen windmolens te leveren?
  • Ben je te uitgeblust om een etentje uit te zitten waar je eerder altijd zoveel plezier aan beleefde? (Waar je diep van binnen juist weer behoefte aan hebt?)

Dat hoeft niet.

PT wattus?

De term post traumatische stress stoornis (PTSS) kent intussen wel iedereen. Maar het begrip post traumatische groei (PTG) is nog relatief onbekend. Greet Vonk heeft dit in Nederland op de kaart gezet. Waar bij PTSS een stoornis wordt ontwikkeld na een traumatische ervaring gaat het er bij Post Traumatische Groei juist om dat je van een traumatische ervaring kunt leren en groeien. Er ontstaat een positieve ervaring als gevolg van de worsteling na een grote crisis in je leven. Zo blijkt ook uit het onderzoek van Greet Vonk en Anja Jongkind: hoe meer Post Traumatische Groei je bereikt, des te minder restverschijnselen na een burn-out.

Post Traumatische Groei focust op de lessen

Er is bij de start van de behandeling van een burn-out vaak veel aandacht voor het verminderen van de klachten. Maar helaas wordt er te weinig rekening gehouden met het gegeven dat je door het doormaken van een moeilijke periode kunt groeien. De vraag ‘Hoe gaat het nu met je?’ wordt vaak wel gesteld in tegenstelling tot ‘Wat heb je hiervan geleerd?’.  Terwijl dit juist zo belangrijk is om groei te kunnen bereiken. Hiermee kun je inzoomen op de kracht in plaats van de klacht.

Je leert je krachten te gebruiken in plaats van te misbruiken. Hoe ben je zover gekomen dat je door zo sterk te zijn, zo ongelofelijk diep bent gevallen?  Dat doet pijn. Maar daar waar veel pijn zit, is de meeste ruimte om te groeien.

De zijwieltjes moeten eraf

Het is niet nodig, jammer en stigmatiserend dat tijdens en na het reguliere herstel van een burn-out, aandacht wordt geschonken aan het feit dat je op je grenzen moet blijven letten.  En dat je hoogstwaarschijnlijk voor altijd kwetsbaarder blijft, en niet meer op hetzelfde niveau kunt functioneren als daarvoor.  Het welbekende etiketje wordt opgeplakt, bewust en onbewust. Ikzelf heb hier ook ervaring mee gehad.

Denk aan opnieuw leren fietsen, startend met zijwieltjes omdat je nog regelmatig omvalt. Maar deze zijwieltjes worden er helaas nooit meer afgehaald; je zou immers opnieuw kunnen vallen. Je dient voorzichtig te blijven. Maar ook bij een kind zijn de zijwieltjes op een gegeven moment verwijderd. Is het kind daarna nooit meer gevallen? Oftewel, je kunt iemand niet eeuwig blijven beschermen, dus waarom zou je nu voor altijd blijven doorfietsen met die zijwieltjes?

Van klacht naar kracht tijdens een burn out

Het gaat er dus om van klachten naar krachten te gaan (één van de hoofdthema’s binnen Post Traumatische Groei). Talentontwikkeling maakt namelijk dat je uiteindelijk kwaliteiten die je van nature bezit, daadwerkelijk kunt gaan inzetten als kracht. Laat me een drie-tal kracht-tips geven.

Kracht-tip 1: tijd!

Je hebt veel tijd nodig om te kunnen worstelen en stoeien met de crisis. Sterker nog: een terugval is juist goed voor je. Je leert ervan. Dus wees er niet bang voor, het helpt je juist, geeft inzicht en vooruitgang. Binnen Post Traumatische Groei bestaat er een zogenaamd PTG-friemeltje waarin dit proces wordt weergegeven.  Dit ziet er als volgt uit:

De Gouden Uil - Post Traumatische Groei - Vind mijn passie

Het is een lijn die omhoog en weer naar beneden gaat. Het groeiproces met ups en downs. Iedere neerwaartse lijn geeft een terugval weer. Je gaat even onderuit, valt weer, maar gaat dan verder omhoog. De algehele lijn is wel een stijgende lijn. Zou deze een rechte lijn zijn en krijg je dan een terugval, dan glijd je weer helemaal naar beneden en zou je weer van onderaf aan moeten beginnen.

Bron: Post traumatische Groei-Sterker door ellende door Greet Vonk en Anja Jongkind, 1e druk.

Kracht-tip 2: ontwikkelen van persoonlijke hulpbronnen

Het ontwikkelen van je persoonlijke hulpbronnen (ook wel psychologisch kapitaal) is een belangrijke factor voor herstel. Deze bestaan onder andere uit de volgende kenmerken:

  • Hoop
  • Veerkracht
  • Zelfvertrouwen
  • Optimisme

Er zijn nog veel meer persoonlijke hulpbronnen maar deze vier geven goed resultaat bij duurzaam herstel van burn-out.

Een aantal van deze kenmerken had ik al van nature mee: optimisme en veerkracht. Nu hadden deze twee mij er deels toe gebracht dat ik juist in een burn-out was beland. Maar door te onderzoeken en te erkennen dat dit krachten waren die ik op doorgeslagen wijze hanteerde, leerde ik ze opnieuw in te zetten. Ik leerde vooral mogelijkheden en tools hanteren om uit oude rollen te stappen en werkelijk mijn maskers af te kunnen zetten. Persoonlijke ontwikkeling heeft hier enorm aan bijgedragen.

Kracht-tip 3: je vitaal voelen

Vitaliteit speelt een grote rol bij het herstel en het leuker en krachtiger uit je burn-out komen. Bewegen, rust, natuur en gezond eten kunnen de laatste (of juist eerste) bouwstenen zijn. Vitaliteit heeft ook te maken met voelen. Het contact met je gevoel kwijt raken en verdoven van de pijn is een opvallende overeenkomst bij mensen met een burn-out. Op een of ander moment ben ik ook mijn gevoel kwijt geraakt. Ik heb de gebeurtenissen kleiner gemaakt dan zij werkelijk waren. Ik negeerde de pijn, onrust, somberheid en oververmoeidheid in mijn lichaam. Mijn lichaam en geest probeerden mij eigenlijk met regelmaat iets te vertellen.

Om dit contact met je lijf en geest te herstellen, is bewustzijn en ontspanning nodig. Deze vergroten je vitaliteit. Zelf heb ik – door regelmatig wandelen, yoga, meditatie en het beoefenen van mindfulness – veel rust en balans gevonden. Ook heb ik de stilte en de natuur opgezocht, heb ik ademhalingstechnieken geleerd en variaties in mijn voedingspatroon aangebracht (zo min mogelijk suiker en veel gevarieerde groenten, fruit en noten).

Post Traumatische Groei ontkiemt het zaadje

Mijn eigen PTG-resultaat? Meer energie en bevlogenheid voor wat ik doe, ik leef meer volgens mijn natuurlijke ritme en heb meer inzicht in wat energie levert en lekt en heb meer lol in de dingen die ik doe.

Kom je ook sneller uit een burn-out met Post Traumatische Groei?

Nee. Ik ben van mening dat het niet haalbaar is om sneller te willen herstellen van een burn-out. Maar wel om daadkrachtiger uit je burn-out te komen. Een optimale Post Traumatische Groei levert uiteindelijk transformatie op. Transformatie om het werkelijk anders te kunnen gaan doen. Transformatie is het plantje dat al in ieder zaadje zit. Een zaadje kan een plantje worden maar een plantje geen zaadje meer.  Er is dan dus geen weg meer terug.

Wil jij ook leuker en krachtiger uit je burn-out komen met als bonus minder restverschijnselen? Of wil je meer weten over hoe je PTG in gang kunt zetten? Klik dan hier.

Geschreven door Puck van der Lugt. Eindredactie door Maartje Steenhof en Mandy Bastiaenen.

Shares

Wil je weten of je momenteel op de juiste plek zit?

Doe de test en kom er in slechts 5 minuten achter of je wel of niet het juiste werk doet en waar dat precies aan ligt.

Pin It on Pinterest

Malcare WordPress Security